Cinsiyet

Cinsiyetin Mahiyeti ve Yeri#

Kitap, cinsiyet konusuna aile topluluğunun hazırlıkları bağlamında girer ve cinsiyetin birçok mekanizmanın kesişim noktası olduğunu bildirir:

"Bir aile topluluğunun en iptidaî ve basit hazırlıkları hayvanlardan ve hattâ nebatlardan başlar. Bu hazırlığın da en iptidaî şekli cinsiyettir. Cinsiyet birçok mekanizmaların düğüm noktasıdır. Bu düğüm noktalarından bir tanesi de aile teşekkülüdür."

Cinsiyet yalnızca aile için bir düğüm noktası değildir; gelişim unsurlarının da merkezindedir:

"Keza cinsiyet dünyada acı, tatlı birçok hâdiselerin, saadetlerin, felâketlerin, ıstırapların velhâsıl inkişaf unsurlarının da düğüm noktasıdır."

Cinsiyet ve Gelişim Mekanizması#

Kitap, cinsiyetin gelişim mekanizmalarındaki çok yönlü rolünü açıklar:

"Hulâsa, cinsiyet, dünyadaki inkişaf mekanizmalarını muhtelif cepheden harekete getiren bir unsurdur. Hem vazifeye, hem nefsaniyete yönelen vicdan mekanizmasına, cinsiyet realitesi çeşitli şekillerde müessir olur."

Cinsiyetin hem olumlu hem olumsuz yöndeki gücü şu cümlede çarpıcı biçimde ifade edilir:

"Cinsiyet, birçok faziletli, yükseltici imkânlara yol açabileceği gibi, felâketlerin, ıstırapların, azapların, mezarın ve tımarhanenin de kapılarını açabilir."

Cinsiyet Otomatizması ve Sınavlar#

Kitap, cinsiyet otomatizmasının aile hayatı ve sınavlarla olan ilişkisini vurgular:

"Aile hayatının ilk kudretli hazırlayıcı unsuru cinsiyet otomatizmasıdır. Bu yüzden de bir sürü imtihanın anahtarı onun içinde mündemiçtir."

Cinsiyet, aile kurumunun kurulmasına yol açan en temel güçtür ve bu kurum insanları tekâmüle hazırlar:

"Cinsiyet anahtarıyla açılmış bir aile müessesesi bütün icap ve zaruretleriyle insanları -otomatik yollardan dahi olsa- mesuliyet ve vazife sezgilerine hazırlar ki bu hazırlanış da insanlar için tekâmül yolunun en mükemmel bir yürüyüşü olur."

Cinsiyetin Çok Yönlü Rolü#

Kitapta cinsiyet, yalnızca biyolojik bir işlev olarak ele alınmaz; tekâmül mekanizmasının, vicdan mücadelesinin ve aile kurumunun temelinde yatan çok yönlü bir gelişim aracı olarak tanımlanır. Kitabın bu konuda verdiği bilgiyi bütüncül olarak değerlendirdiğimizde, cinsiyetin şu farklı yönlerde etkili olduğu görülür:

Birinci yön aile kuruluşudur. Cinsiyet, erkek ve dişi varlıkları bir araya getirerek aile topluluğunun kurulmasına zemin hazırlar. Bu topluluk ise kitabın bildirdiğine göre insanları vazife planına hazırlayan en mükemmel bir araçtır.

İkinci yön vicdan mekanizmasıdır. Kitap, cinsiyetin hem vazifeye hem nefsaniyete yönelen vicdan mekanizmasını çeşitli biçimlerde etkilediğini vurgular. Bu bakımdan cinsiyet, vicdan düalitesinin en güçlü yansıma alanlarından birini oluşturur.

Üçüncü yön sınavlardır. Birçok sınavın anahtarı cinsiyetin içinde saklıdır. Bu sınavlar insanları otomatik yollardan bile olsa sorumluluk ve vazife sezgilerine hazırlar.

Doğru Kullanımın Önemi#

Cinsiyet konusunda kitabın vurgusu, bu gerçekliği doğru kullanmak üzerinedir. Cinsiyetin yükseltici olanaklarından yararlanmak, onu vazife sezgisine uygun bir doğrultuda yaşamakla mümkündür. Bunun aksine, bu güçlü otomatizmaya nefsaniyetle teslim olmak, kitabın ifadesiyle felaketlere, acılara, azaplara, mezara ve tımarhaneye kapı açar.

Her iki durumda da cinsiyet gerçekliği, varlığın tekâmülünde boşa geçen bir deneyim değildir. İster olumlu ister olumsuz yaşansın, ortaya çıkan sonuçlar vicdan mekanizmasında işlenerek öz bilginin zenginleşmesine hizmet eder. Ancak olumlu yoldan elde edilen kazanımlar daha hızlı ve sağlam bir yükselişi sağlarken, olumsuz yoldan elde edilen deneyimler daha acılı ve uzun bir telafi sürecini gerektirir.

Cinsiyetin içgüdüsel gücü insanları birbirine bağlar, topluluklar kurmaya yöneltir ve bu süreçte ortaya çıkan her türlü sınav, görgü ve deneyim malzemesi, varlığın öz bilgisini zenginleştirmenin araçları olur. Kitap, cinsiyet konusunu aile konusuna bağlayarak bu iki başlığın birbirinden ayrılamayacağını gösterir.

Temel Noktalar#

• Cinsiyet, aile kuruluşunun en ilkel ve güçlü hazırlayıcı unsurudur; hayvanlardan ve bitkilerden başlayan bir kökeni vardır.
• Birçok mekanizmanın kesişim noktasıdır; hem aile kuruluşunun hem de gelişim unsurlarının merkezindedir.
• Hem vazifeye hem nefsaniyete yönelen vicdan mekanizmasını çeşitli biçimlerde etkiler.
• Birçok erdemli olanağa yol açabileceği gibi felaketlere de kapı açabilir; birçok sınavın anahtarı cinsiyette gizlidir.
• Cinsiyet anahtarıyla kurulmuş bir aile, insanları otomatik yollardan bile olsa sorumluluk ve vazife sezgilerine hazırlar.

Kaynak: İlâhî Nizam ve Kâinat, Syf. 176